Dom Ludowy Bukowina Tatrzańska

Był synem Władysława Zamoyskiego (polskiego działacza emigracyjnego) i Jadwigi Zamoyskiej z Działyńskich. W 1881 objął zapisane mu przez Jana Działyńskiego dobra kórnickie. W 1889, z myślą o ratowaniu lasów tatrzańskich, Zamoyski nabył, w drodze licytacji za 460 002 złote reńskie i 3 centy, dobra zakopiańskie, czyli znaczną część dzisiejszych Tatr Polskich. Hrabia zamieszkał w Kuźnicach i stał się wielkim dobroczyńcą tych terenów. W sądzie międzynarodowym w Grazu uzyskał w 1902 roku wyrok włączający okolice Morskiego Oka w granice ziem polskich i kończący spór o ziemie tatrzańskie. Zamoyski zaangażował się w sprawę budowy elektrowni oraz wodociągów, szkoły, szpitala, poczty, nowego gmachu Muzeum Tatrzańskiego. Wspomagał finansowo budowę drogi do Morskiego Oka. Dzięki staraniom Zamoyskiego i Andrzeja Chramca powstała linia kolejowa Chabówka – Zakopane i szosa do Zakopanego. Na terenie dzisiejszej gminy Bukowina Tatrzańska hr. Zamoyski sfinansował budowę szkoły w Brzegach, łożył też duże nakłady finansowe m.in. na budowę kościoła w Bukowinie Tatrzańskiej oraz domu zakonnego w Białce Tatrzańskiej, gdzie zorganizowano ochronkę dla dzieci. Matka Władysława Zamoyskiego założyła w Kórniku Szkołę Domowej Pracy Kobiet. Szkoła ta została przeniesiona z Kórnika do Kuźnic ( część Zakopanego). Władysław Zamoyski nie założył rodziny, majątek wraz z Biblioteką Kórnicką przekazał narodowi polskiemu, tworząc fundację Zakłady Kórnickie.

Pochodziła z Mszany Dolnej. Do Bukowiny przybyła w 1922 r., po uzyskaniu dyplomu w krakowskim seminarium nauczycielskim. Wraz z mężem Franciszkiem zakładała Teatr i Chór Włościański, w którym odpowiadała za reżyserię przedstawień. Organizowali bibliotekę, kursy haftu oraz kroju i szycia odzienia góralskiego. To z ich inicjatywy odbywały się pierwsze w Bukowinie konkursy tańca, śpiewu i muzyki. Michalina Ćwiżewiczowa twórczo rozwijała także działalność lokalnego Koła Gospodyń, w ramach którego odbywały się między innymi kursy gotowania, ogrodnicze i hodowlane. Założyła w 1924 r. bibliotekę, w której do wybuchu wojny zgromadziła 1200 książek. W okresie okupacji prowadziła tajne nauczanie, organizowała we własnym mieszkaniu spektakle recytatorskie, prowadziła chór dziecięco-młodzieżowy. Po wojnie wróciła do Bukowiny, podjęła pracę w szkole oraz zorganizowała teatr i zespół regionalny. Na początku lat pięćdziesiątych zabroniono Ćwiżewiczom pracy w zespole teatralnym i folklorystycznym. Michalina prowadziła jednak dalej bibliotekę oraz organizowała, jak przed wojną, kursy gotowania, kroju, szycia, higieny, hodowli drobiu, uprawy warzyw itp. Po śmierci męża, Michalina Ćwiżewiczowa jeszcze przez wiele lat służyła Bukowinie i Bukowianom pracą w szkole, bibliotece, Domu Ludowym, wspomnianym Kole Gospodyń i Związku Podhalan.

Człowiek na wskroś renesansowy, który całe swoje życie chodził w „suknianyk portkak”. Jedynie służąc w wojsku austriackim na froncie włoskim zmuszony był ubrać mundur. Cieszył się wielkim szacunkiem i uznaniem, jako wybitny artysta, zarówno w Bukowinie jak i poza nią. Był pasterzem, przewodnikiem tatrzańskim, muzykantem, ale przede wszystkim twórcą ludowym, pionierem podhalańskich sztuk metaloplastycznych. Na wzór Witkiewicza stworzył nową jakość sztuki ludowej, adaptując wiele przedmiotów codziennego użytku do podhalańskiej kultury. W pierwszym konkursie, ogłoszonym na Podhalu w 1947 roku przez powstający Instytut Wzornictwa Ludowego, Józef Bigos za eksponaty z metalu i skóry otrzymał główną nagrodę. W latach 1955-1956 na zlecenie „Cepelii” zostały zorganizowane w Domu Ludowym kursy rękodzieła ludowego w dziedzinie metaloplastyki i skórnictwa. Całość przedsięwzięcia merytorycznie nadzorował Józef Pitorak, ale jego część praktyczną prowadził nie kto inny, jak Józef Bigos. Uczestnikami kursu byli m.in. Adam Kuchta, Bronisław Dziadoń, Franciszek i Józef Koszarkowie i wielu innych, uznanych artystów rodem z Bukowiny. Indywidualny styl twórczy Bigosa już za jego życia doczekał się specjalnego nazewnictwa, określającego jego charakterystyczne formy. Wysublimowany typ spinki, torebki czy klamry do dziś nosi nazwę „bigosówki”.

Pochodziła ze starego góralskiego rodu Głodów. Przez wiele lat była związana z Domem Ludowym. W latach 50. i 60. prowadziła w Bukowinie Tatrzańskiej dziecięcy zespół góralski, z którym zdobyła wiele nagród na festiwalach w kraju i za granicą. Prowadziła prywatną szkółkę malowania na szkle w swoim domu na Głodowskim Wierchu. Była animatorką życia kulturalnego i społecznego w Bukowinie. W latach 60. i 70. zasiadała w Radzie Nadzorczej GS Samopomoc Chłopska. Z przekazów rodzinnych dowiadujemy się, że podczas II Wojny Światowej Paulina Sztokfisz miała współtworzyć komórkę konspiracyjną, a jej dom służył jako miejsce przerzutu polskich oficerów i Żydów na Słowację i dalej na Węgry. Działała pod pseudonimem „Pola”.